Hazırlayan: Ali ulu temmuz / 2003


sayfa1/5
c.ogren-sen.com > Ekonomi > Evraklar
  1   2   3   4   5


İNGİLTERE’DEKİ SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİLEME SÜRECİ

ÖRNEK: ELEPHANT&CASTLE YENİLEME PROJESİ

VE

YENİLEME PROJELERİNİN İSTANBUL’DA SÜRDÜRÜLEBİLİR BİÇİMDE UYGULANABİLİRLİĞİ



Hazırlayan:

Ali ULU
Temmuz / 2003

İçindekiler 1




1. Giriş 2



2. İngiltere’de Sürdürülebilir Kentsel Yenileme Süreci 2

3. Elephant and Castle Yenileme Projesi 5




4. Türkiye’de Kentsel Yenileme 7



5. Kentsel Yenileme Ve İstanbul Örneği 9
6. Sonuç 13
Kaynaklar 14

İNGİLTERE’DEKİ SÜRDÜRÜLEBİLİR YENİLEME SÜRECİ

ÖRNEK: ELEPHANT&CASTLE YENİLEME PROJESİ

VE

YENİLEME PROJELERİNİN İSTANBUL’DA SÜRDÜRÜLEBİLİR BİÇİMDE UYGULANABİLİRLİĞİ




Ali ULU

Şehir Plancı

Anadolu Üniversitesi

Mimarlık Bölümü/Eskişehir

alulu@anadolu.edu.tr

1. Giriş



“21 yüzyılın içinde bulunduğu en önemli problemlerin başında dünyada kentsel kaynakların eşit kullanılmamasından ortaya çıkmaktadır.”1 Özellikle gelişmiş ülkelerdeki üretim tarzlarının farklılaşması ile birlikte mevcut kent dokuları içinde değişim süreci yaşanmakta ve bu değişime uğramış ve günceliğini koruyamamış (fiziksel, ekonomik ve sosyal) alanların değerlendirilerek tekrar kazandırılması gündeme gelmektedir. İngiltere’de son 20 yıl içerisinde bu kent içi dönüşümden dolayı, “yüzlerce fakir mahalle, temel yaşam kalitesindeki seviyelerin, toplumun geri kalmasından gittikçe ayrıldığını görülmektedir. Yaşanan bu süreçte, birkaç sokak ara ile oturan insanlar, refah ve fırsatlar bağlamında derin bir körfezle birbirinden ayrılmaktadırlar. Bu alanlar fırsat eşitsizlikleri, işsizlik ve yaşam kalitesindeki düşüş nedeniyle terk edilmeye başlanmış ve bu nedenle de suç, vandalizm ( kentsel mekana fiziksel şiddet uygulaması) ve uyuşturucu satışının yoğun olduğu çöküntü alanları haline gelmiştir”.2 Bu nedenden dolayı İngiltere’deki kentsel yenileşmenin ana hedeflerin başında komşuluk birimleri içerisindeki problemleri ele alarak konunun bir çok yönden analiz edilerek başarılı bir sosyal ve ekonomik gelişimin sağlanması gelmektedir.
2. İngiltere’de Sürdürülebilir Kentsel Yenileme Süreci
İngiltere’de kentsel yenileme 19. yüzyıldaki sanayinin kent makro formlarını etkilemesi ile başlamış olup bu sürecin sosyal refomları beraberinde getirmesiyle belirginlik kazanmıştır. Başlangıçtan günümüze kadar İngiltere’deki kentsel yenileme olgusunu başlıca 6 evreye ayırabiliriz. Bunlar başlıca;


  • 19 yy sanayi kentleşmesi ve sosyal reform

  • 1919-1939 İç savaş dönemi banliyö artışı ve gecekondu temizlenmesi

  • 1950-1970 Gecekondu komşuluklarının yeniden temizlenmesi

  • 1970’ler Komşulukların yenilenmesi ve iç şehrin yeniden canlandırılması

  • 1980’ler Thatcherzm ve kentsel yenileşmenin özelleştirilmesi

  • 1990’lar kentsel yenileşmenin devam ettiği yıllar ve sürdürülebilir kentsel yenileşme kavramının ortaya çıkmasıdır.

1840’lardan başlayan sanayileşme ile birlikte oldukça hızlı ve kontrolsüz gelişen kentsel büyüme beraberinde düşük gelirliler için standartları yeterli olmayan konut alanlarının oluşmasına neden olmuştur. Hızlı sanayileşme ile birlikte çekim noktası haline gelen kentlerdeki yoğunluklar hızla artmış ve bu dönemde oluşan bu sağlıksız, güvenliksiz ve sosyal sürekliliği olmayan kentlerde konut ve toplum sağlığı ve sosyal reform için baskılar oluşmuştur.
1919-1939 yılları arası İngiltere’de iç savaş dönemi, banliyö yerleşimlerinin artışı ve gecekondu temizlenmesinin olduğu 2. Dönemdir. Bu dönemde kentsel mekana yayılma düşük yoğunluklu, yarı ayrık bahçeli konutlar (ikiz evler) özel veya yerel yönetimler yardımı (düşük gelirliler için) şeklinde gelişmiştir. Özellikle 1930’lu yıllar, kentlerdeki sanayi ile oluşmuş geniş ölçekli gecekondu ve sağlıksız yerleşmelerin temizleme ve sıhhileştirme programlarının başlandığı yıllardır.
1950-1970 yılları arasında ekonomik yapıdaki ve ulaşımdaki gelişmeler kentleşmenin hızını arttırmıştır. Bu dönemde artan kentsel nüfus nedeni ile yeni yerleşim dokuları ve sanayi alanları yeşil bantların dışına taşmıştır. Bu gelişmenin sonucunda “pro-bye kanunu” ile gecekonduların yeniden geliştirilmesi gündeme gelmiştir. Konut ve komşuluk çevrelerinin tamamen yıkılıp yeniden inşası, komşulukların okul, açık alanlar, dükkanlar ve toplumsal aktiviteler dahil olmak üzere tekrar modelleştirilmesi konut ve yerel çevre yenilemesi şeklinde gelişmiştir.
1970’li yıllar kent ekonomilerinin gerilemesi, merkez şehir karmaşası ve sanayileşmenin biçim değiştirmesi, kentsel fakirliği ve bölgesel eşitsizliği arttırmıştır. Kent merkezlerindeki komşuluk ünitelerindeki fiziksel, ekonomik ve sosyal yapı bu gelişimden doğrudan etkilenmiş olup merkezlerde sosyal dönüşüm süreci başlamıştır. Böylelikle yenileme form değiştirmiş çözüm olarak fiziksel yenilemeden sosyal ve ekonomik yenilemeye doğru bir geçiş yaşanmıştır. Böylelikle komşuluk ünitelerinin yenilenmesi, konut ve çevrenin sınırlı bir temizlemeyle yeniden geliştirilip modernleştirilmesi için mülk sahipleri yenileme için teşvik edilmiştir. Bu çerçevede belediyeler komşuluk üniteleri aktivitelerini geliştirmiş ve kentsel yenilemede toplum bilincinin artışının başlangıcı için ilk ülkesel politika 1977 “merkez şehirler politikası” olmuştur. 1970’lerdeki toplumsal gelişim için sosyal içerikli çeşitli küçük ölçekli devlet ödenekli çevre dönüşüm projeleri ve bağımsız çevre organizasyonunun artması yerel kişilerin kolektif hareket etmesi ve kentsel düşük standartların yükseltilmesi amaçlı tabanı yükseltme (bottom up) pratiğini ve kavramlarını geliştirmiştir. Bu gelişimler 1977’de ilk ulusal kentsel dönüşüm stratejisi ve İşçi Partisinin hükümet politikası olan Kent merkezleri İçin Beyaz Sayfa politikasının belirlenmesinde etkendir. 1979’da muhafazakarların seçimleri kazanmasına kadar kısa bir süre bu ayrıntılı ekonomik, fiziksel ve sosyal politika ile yaşanabilirlik standartlarından yoksun çevreye ayrılan kaynaklarının yükseltilmesi hedeflenmiştir.
1980’lerin başlarından itibaren Londra Thatcherzm ve kentsel yenileşmenin özelleştirilmesi ile dinamik bir döneme girmiştir. Bu dönemde endüstrileşmenin gerilemesi ve üretim mekanizmalarındaki değişim ile birlikte bir milyona yakın kişi işini kaybetmiştir. Ancak bu yıllarda Londra’nın dünya kenti rolü sanayiden finans, hizmetler ve turizm gibi sektörlere doğru yönlenmiştir. Böylelikle iş alanlarındaki bu geçiş yeni iş imkanlarının yaratılmasına neden olmuştur. Bu küresel ekonomik gelişmeler sosyo-ekonomik eşitsizliğe neden olarak zengin ve fakir arasındaki ayrımın derinleşmesine neden olmaktadır. Dünya kenti rolünün getirdiği mega ölçekli finanssal gelişmeler kentin fiziksel, ekonomik ve sosyal yapısında değişimleri beraberinde getirmiştir. Bu dönemde ekonomik gelişme sonucu oluşan kentsel mekan yansıyan eşitsizliklerin yanısıra ulaşım sorunu, trafikle artan hava kirliliği ve bozuk çevre koşulları diğer kentsel sorunlar olarak ortaya çıkmıştır.
İngiltere’de 1950’lerden bu yana yaşanan kentleşme ve yerleşim sürecinde, ilk kez 1981’de yeniden kentleşme karmaşası yaşadı. Bu dönemde özellikle sosyal güvenliğe ayrılan harcamalar artmış ve bunun yanı sıra kitlesel boyutlara ulaşma tehlikesindeki işsizliğin önlenmesi için ayrılan fon ve yatırımlar arttırılmıştır. 1980’lerde yaşanan büyüme politikaları kentsel yenileme ve planlamayı zayıflatmıştır. Bu dönemde kentsel gelişimde konut ve ticaretin desantralizasyonu, toplu taşım ve hizmetlerin özelleştirilmesi önem kazanmıştır. Ayrıca bu yıllarda ülke içindeki küreselleşme ve endüstrileşmenin öneminin azalmasına karşılık olarak kentsel dönüşüm projeleri ile kentlerin ekonomik gelişim ve kentlerin yarışmacılığının artırılması yönünde desteklenmesi hedeflenmiştir. Bu değişim kamu-özel sektör ortaklığında ağırlığın özel sektör tarafında olmasını beraberinde getirmiştir. Böylece kamu ve özel sektör yatırımlarıyla Londra’nın yarışmacılığı desteklenmiş ve finanssal hizmet sektörünün geliştirilmesi başarılmıştır. Ancak bu dönemde Londra’nın doğu bölgesindeki yoksul koşullarının düzeltilmesi için her hangi bir gelişme kaydedilememiştir. Bununla birlikte 1980’lerin olumlu mirası, kamu ve özel sektör kaynaklarının kentsel dönüşüm adına bir araya getirme kabiliyetlerinin artması olmuştur.
1990’lı yıllar kentsel yenileşmenin işlemde olduğu ve sürdürülebilir kentsel yenileşme kavramının ortaya çıktığı yıllar olarak İngiltere’deki yenileşme sürecinin 6. dönemidir. 1990’lı yılların ortalarında itibaren İngiltere’nin kentsel yerleşme ve yenileşme politikası sürdürülebilir çerçevede enerji muhafazası, kirlilik, atık gibi konuları içermek üzere genişlemiştir. Özellikle 1992’deki Rio Dünya Zirvesinin arkasından geleneksel planlamanın çevre koruma ve geliştirme amacı yeni çevresel gündemin etkisi altında dönüşüm geçirmiş ve yeniden kurulmuştur. Bu dönemde yerel yönetimler ve sivil toplum örgütleri (NGO) Rio Dünya Zirvesinde mutabakat varılan Yerel gündem 21 global politikalarını gerçekleştirmek için önemli ve kritik bir rol üstlenmiştir.
1990’lı ve 2000’li yıllar İngiltere’de problemin ortaya çıkarıldığı ve tanımlandığı dönemdir. Bu dönem sosyal eşitsizlikleri önlemeye yönelik yeni yaklaşımlar geliştirilmiştir. Gelişme sürecinde sürdürülebilirlik en önemli kriter haline dönüşmüştür. Bu kapsamda sosyal çatışmaları engellemeye yönelik ulusal bir politika geliştirilmiştir. Kentsel yenileşme programları ve projeleri bu çerçevede küreselleşmenin yeni getirdiği gelişmeleri içermektedir. Bu dönemde İngiltere’de yeni bir planlama görüşü olan kentsel dönüşüm politikalarının 3 e’si, adalet (equity), ekonomi ve çevre (environment), koruma amaçlarını eş zamanlı olarak gerçekleştirecek bütünleştirilmiş politika ve eylem planları geliştirilmesi için desteklemektedir. Özellikle 1997’de yeni İşçi Partisi’nin kurmuş olduğu Hükümetin seçilmesini takiben politika üretme çabasının ilk denemesi ve sürdürülebilir çevre yenilemesini kavramsallaştırmaya dönük daha önceki çabaların bir uzantısı şeklinde gelişmiştir. Bu dönemde Üçüncü yol uygulamaları için öncelikle çevre alanlarının yenilenmesi konusunda ulusal bir strateji içeren yeni bir politika için analizler yapıldı. Bu çerçevede belediye başkanının Londra’nın dönüşümü için formüle edip uyguladığı yeni politikalarla birlikte yenileşmenin parametreleri oluşturulmuştur.
Bu kapsamda öncelilikle Londra’nın merkez alan sınırları içindeki bölgelerde sürdürülebilir dönüşüm projeleri ve kentin gelişimi için uygulama bölgeleri belirlenmiştir. “Elepanth & Castle bölgesi de sürdürülebilir yenileme kapsamında uygulamaya alınmış altı bölgeden birdir.”3

  1   2   3   4   5

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Hazırlayan: Ali ulu temmuz / 2003 iconUlu Camii •Tophane • Tarihi Çarşı

Hazırlayan: Ali ulu temmuz / 2003 icon14. 06. 2003 Cuma rg sayı: 25138 (Asıl)

Hazırlayan: Ali ulu temmuz / 2003 iconYayımlandığı R. Gazete : Tarih : 6/3/2003 Sayı : 25040

Hazırlayan: Ali ulu temmuz / 2003 iconTbv bilişim Vakfı Ansiklopedisi, 2003 Yayınlanmıştır

Hazırlayan: Ali ulu temmuz / 2003 iconLozan antlaşmasi (24 temmuz 1923)

Hazırlayan: Ali ulu temmuz / 2003 iconBasın Bülteni 21 Temmuz 2014

Hazırlayan: Ali ulu temmuz / 2003 iconNurullah aydin 14 Temmuz 2013-ankara

Hazırlayan: Ali ulu temmuz / 2003 iconKaçakçılıkla Mücadele Daire Başkanlığı 2003 Yılı Baskılı Kitapçık

Hazırlayan: Ali ulu temmuz / 2003 iconAdaylik eğİTİMİ (temel eğİTİM) temmuz 2011

Hazırlayan: Ali ulu temmuz / 2003 iconAli Kuşçu


Coğrafya




© 2000-2018
kişileri
c.ogren-sen.com